Bunker Servaasbolwerk Utrecht
Bij elke plek hoort een geschiedenis, maar niet elke plek heeft zo een bijzondere historie als het 'Bolwerk'. Zoals u misschien wel weet stond er in 2004 nog een bunker op de plek waar u nu woont! De sloop hiervan heeft tot veel commotie geleid, maar aan de andere kant heeft het ook een prachtig kunstwerk opgeleverd van Dennis Teunissen. Op zijn eigen manier heeft hij een moment van het bijzondere proces gearchiveerd.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn er in Utrecht verschillende bunkers gebouwd. Velen deden dienst als commandobunker voor de Duiters. Of de Servaasbunker tijdens de Duitse bezetting echt dienst heeft gedaan in de 'Festung Utrecht' is niet zeker. Na 1945 is de bunker omringd met een dikke bakstenen muur en schijnvensters zodat de werkelijke functie van het gebouw niet zou opvallen. Wel zeker is de verbinding/communicatiefunctie tijdens de Koude Oorlog.
In het Zocherpark is de bunker eigenlijk lange tijd vergeten. Totdat projectontwikkelaar Edwin van Oostenmeijer in een meerjarenplan van de gemeente Utrecht ziet dat de plek een potentiële woningbouw locatie is. Vervolgens vroeg hij aan Bob van Reeth om een ontwerp te maken voor een appartementencomplex. Tijdens het maken van deze nieuwbouwplannen laait er een discussie op of de bunker wel mag verdwijnen. Aangezien het werd gezien als oorlogserfgoed kon het niet zomaar worden gesloopt. Zo heeft bijvoorbeeld de Commissie Welstand en Monumenten zich erover gebogen. Zowel de historische waarde van de bunker als de aantasting van het Zocherpark, een monument van landschapsarchitectuur, staan centraal in de overweging om het plan van Oostmeijer goed te keuren. Ook de Rijksdienst voor de Monumentenzorg heeft zich over de zaak gebogen. Zij besloten uiteindelijk dat de bunker van onvoldoende nationaal of internationaal belang was voor de Nederlandse, 20e eeuwse architectuur. Ondanks het feit dat de bunker vanaf 2001 tot een gemeentelijk monument was uitgeroepen.
Na verschillende procedures kreeg Oostenmeijer uiteindelijk in 2004 van de gemeente toestemming tot de sloop van de bunker. De sloop duurde maar liefst zes maanden en was omslachtiger dan men van tevoren had verwacht. Er waren maar liefst 27 ontploffingen nodig om de gehele bunker met muren en een dak van 3 meter dik te slopen!
Dennis Teunissen, kunstenaar, maakte dankbaar gebruik van de sloop van de bunker. Vooral het 'strippen' van de bakstenen vond hij een prachtig proces.
Gedurende de sloop is hij verschillende malen langs gegaan om inspiratie op te doen voor een nieuw werk. Dennis vindt het een van zijn taken om te wijzen op bepaalde gebeurtenissen, om het vast te leggen. Dus eigenlijk archiveren. Het feit dat iets tot het verleden gaat behoren, dat het er over een aantal dagen/maanden/jaren niet meer is inspireert hem. Omdat het om een momentopname gaat neemt hij een foto, waar hij vervolgens in zijn atelier mee aan de slag gaat. Twee maanden lang werkte hij aan het werk dat hij maakte met olieverf op doek.
In maart 2006 was de opening van het nieuwe gebouw, Het Bolwerk, een feit. Hiermee kwam een einde aan het bijzondere project van Oostenmeijer. Kroon op zijn werk was de Gouden Piramide, de rijksprijs voor inspirerend opdrachtgeverschap.
Ook Dennis is blij met het nieuwe gebouw, tijdens het wandelen door het Zocherpark kijkt hij er graag naar. Hij vindt het goed passen in de omgeving, er is rekening gehouden met het verleden. Het gebouw heeft namelijk nog steeds iets weg van een bunker. En het verdwijnen van de bunker heeft hem een prachtig kunstwerk opgeleverd. Een stukje verleden heeft hij op zijn eigen manier vastgelegd, oftewel gearchiveerd.
